Рецепт за фудбалски успех: Професионален менаџмент, реален скаутинг и крај за притисокот од родителите

Како Светското првенство го диктира пазарот на трансфери, зошто агентот со фудбалско минато е клучен за младите таленти и каде лежи иднината на македонскиот репрезентативен бран?

Модерниот фудбал одамна престана да биде само игра од деведесет минути на зелениот терен. Тој е комплексна индустрија вредна милијарди евра, каде патот на еден младинец од локалните калливи терени до рефлекторите на светските стадиони зависи од низа фактори: од квалитетен скаутинг, преку правилно агентско водење, па сè до соочување со најголемиот предизвик во раната фаза – притисокот од сопственото семејство.

Во дебатата отворена во последното издание на „Мундокаст“, фудбалските стручњаци ја демистифицираа улогата на менаџерите, но и ја лоцираа сивата зона во која се наоѓа македонскиот младински фудбал, нудејќи решенија за спас на идните репрезентативни генерации.

Мундијалот како економски пазар – цените скокаат до 10 пати

Светското првенство е најголемиот излог на планетата. Искусниот фудбалски работник Александар Бајевски нагласува дека токму овој турнир е местото каде цените на играчите доживуваат нереален скок за само неколку дена.

„Светското првенство е специфичен пазар. Доколку некое помалку звучно име одигра одличен турнир, неговата вредност автоматски рипнува за пет до десет пати, достигнувајќи астрономски суми. Големите клубови веднаш реагираат и ризикуваат со купување. Тоа е бизнис матрицата која го врти овој спорт“, анализира Бајевски.

Агентот мора да биде заштитник, а не само трагач по профит

Во македонската спортска јавност сè уште постои скептицизам кон фудбалските агенти и менаџери. Сепак, Бајевски тврди дека без нив е невозможно да се функционира на глобално ниво, но клучна е филозофијата со која тие му пристапуваат на играчот. Според него, фудбалерот мора да биде фокусиран исклучиво на играта, додека стручно лице треба да ја води неговата кариера.

„Најважно е детето да има агент кој претходно играл фудбал, а не некој кој никогаш не се бавел со овој спорт. Фудбалерите поминуваат низ исклучително тешки психолошки и физички периоди во кариерата и тогаш агентот мора да биде до нив 24 часа за да ги заштити. Јас моите играчи секогаш ги пренасочувам кон кариерен напредок. Финансиите се нешто што само по себе ќе си дојде подоцна, доколку се работи правилно“, објаснува поранешниот репрезентативец, додавајќи дека последната збор при изборот на трансфер секогаш мора да ја има самиот фудбалер.

Најголемиот проблем на младите таленти се – родителите!

Додека на терен се бијат тактички битки, најголемата битка во младинскиот фудбал често се случува на трибините и дома. Едногласен е заклучокот дека преголемите и нереални амбиции на родителите се главниот кочничар за развојот на децата.

„Најголемиот проблем кај нас се родителите. Тие треба да бидат само родители, а не тренери и менаџери. Мора да ги остават децата да пораснат, слободно да тренираат и да уживаат во играта, а не уште од старт да притискаат со реториката: ‘моето дете е најдобро, моето дете мора да игра’. Реалноста на пазарот е сосема поинаква од нивните желби“, предупредуваат фудбалските стручњаци.

Каде е иднината на македонскиот репрезентативен бран?

Македонскиот фудбал се наоѓа во фаза на природна биолошка транзиција. Генерацијата која го оствари историскиот успех со пласманот на Европското младинско првенство во Полска веќе ја гази 31-та година и е поблиску до повлекување отколку до врвни резултати.

Анализата во „Мундокаст“ нотира дека генерацијата на играчи родени 2002 година (кои сега имаат меѓу 23 и 26 години) поседува сериозен потенцијал и квалитет за актуелниот репрезентативен бран. Меѓутоа, следниот бран по нив е сериозно загрижувачки и проблематичен. За да се извлече максимумот, Бајевски предлага јасна стратегија:

• Инвестиција во младинските категории: Фудбалската федерација (ФФМ) мора уште повеќе да вложува во младите селекции за да може од секоја возраст да се извлечат по 3 до 5 играчи кои за неколку години ќе станат стандардни А-репрезентативци.

• Меѓународно искуство: Клучен е интензитетот на силни меѓународни турнири и натпревари. Само преку силни дуели надвор од нашите граници се создаваат играчи за повисоко ниво.

• Кревање на квалитетот на домашната лига: Намалувањето на Првата лига на 10 клубови е неопходен чекор кој драстично ќе го зголеми квалитетот и конкуренцијата, што пак ќе го олесни трансферот на домашните играчи во странство, каде македонскиот пасош веќе нема да биде пречка како во минатото.

Паралелно со овие предизвици, позитивен пример на домашен терен е подемот на новите проекти, како што е неодамна формираната фудбалска школа „Млади Шампиони“ во Скопје. Наместо создавање ран притисок за резултати, овие проекти се фокусираат на симбиоза меѓу децата, родителите и тренерите, со примарна цел – децата прво да стекнат здрави спортски навики, дисциплина и искрена љубов кон фудбалот, а дури потоа да сонуваат за трансфери во европските гиганти.